Ο Frédéric Chopin είναι ένας από τους διασημότερους και πιο προσφιλείς συνθέτες του πιανιστικού ρεπερτορίου, τόσο στον στενό επαγγελματικό μουσικό και μουσικολογικό χώρο, όσο και στο ευρύτερο κοινό παγκοσμίως. Οι σπουδαστές πιάνου είναι απίθανο να ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους, δίχως να χρειαστεί να ερμηνεύσουν (επανειλημμένα) έργα του Chopin. Ωστόσο, όσο και αν ο τελευταίος “μυθοποιήθηκε”, υπήρξε κάποτε θνητό ανθρώπινο ον, το οποίο ερμήνευε με δεξιοτεχνία έργα στο πιάνο, αλλά και μεταλαμπάδευε τη γνώση του στους μαθητές του. Όλη αυτή η μουσική λοιπόν δημιουργήθηκε μέσα σε ένα πλαίσιο από κάποιον βιρτουόζο καλλιτέχνη. Πόσα πραγματικά όμως γνωρίζουμε για αμφότερα;

Σε αυτό το ερώτημα φιλοδοξεί να απαντήσει εν μέρει το εμβληματικό πόνημα του Jean–Jacques Eigeldinger, με τίτλο Chopin, vu par ses élèves, του οποίου η ελληνική μετάφραση πλέον υφίσταται, συμπληρώνοντας ένα σημαντικό κενό στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία. Τη μετάφραση ανέλαβε ο Στέφανος Θεοδωρίδης και την επιστημονική επιμέλεια ο Κωνσταντίνος Π. Καράμπελας-Σγούρδας. Ο ελληνικός τίτλος του μεταφρασμένου πονήματος του Eigeldinger είναι: Ο Chopin, όπως τον είδαν οι μαθητές του. Η σημαντικότερη συνδρομή του βιβλίου φυσικά είναι η συγκέντρωση σχεδόν όλων των αποσπασμάτων πρωτογενών πηγών, που είναι ικανά να ανασυνθέσουν το πνεύμα του Chopin. Ωστόσο, εξίσου μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το εκτενέστατο κεφάλαιο των σημειώσεων του συγγραφέα, το οποίο παρέχει πλήθος σχετικών πληροφοριών και σχολιασμών. Τέλος, πρέπει να γίνει αναφορά και στα παραρτήματα του βιβλίου, τα οποία παραθέτουν πληροφορίες σχετικά με τις επισημειωμένες παρτιτούρες μαθητών και οικείων προσώπων του Chopin, αλλά και σχετικά με μαρτυρίες συγχρόνων του για την ερμηνεία του ίδιου. Εντέλει μέσα από το συγκεκριμένο σύγγραμμα προκύπτουν σημαντικές πληροφορίες για την παιδαγωγική μέθοδο του Chopin, την (συνολική σωματική) τεχνική του, την ερμηνεία του, την προσωπικότητα και καθημερινότητά του, την εποχή του, και τον κοινωνικό περίγυρό του: δηλαδή ο μουσικός μπορεί να “δει” και να “ακούσει” νοερά τον Chopin να ερμηνεύει και να διδάσκει στην εποχή του.

Σε ποιον λοιπόν απευθύνεται το συγκεκριμένο βιβλίο; Σίγουρα σε όλους τους φίλους της τέχνης. Ωστόσο, το μεγαλύτερο όφελος από το μεταφρασμένο βιβλίο θα το έχουν οι ελληνόγλωσσοι εκτελεστές, μουσικολόγοι και μουσικοκριτικοί. Εκτός της βοήθειας στην προσέγγιση μίας ιστορικά ενημερωμένης ή αυθεντικής ερμηνείας (εντός του βιβλίου αφιερώνεται ολόκληρο κεφάλαιο σχετικά με την ερμηνεία κάθε έργου του Chopin), οι εκτελεστές σίγουρα θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την εκπαιδευτική, καλλιτεχνική και δεξιοτεχνική υπόσταση του σπουδαίου πιανίστα, ανεξαρτήτως του εάν αποσκοπούν στη διδαχή ή ερμηνεία δικού του έργου. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι ο σύγχρονος μουσικός είναι θεμιτό να υιοθετήσει στοιχεία αδιακρίτως (σημείο που τονίστηκε από τους ομιλητές Θεοδωρίδη και Καράμπελα-Σγούρδα και κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του βιβλίου στις 16 Οκτωβρίου στο Ωδείο Αθηνών): οργανολογικά, αλλά και αισθητικά, η εποχή του Chopin διαφέρει σε σχέση με τη σημερινή, οπότε και δεν μπορεί να γίνει άμεση μεταφορά πρακτικών, χωρίς κάποια προσαρμογή. Τέλος, η γλώσσα της μετάφρασης και η συνολική απόδοση του πρωτότυπου κειμένου είναι κατανοητές και δεν προκαλούν αντίστοιχα προβλήματα. Επομένως, το σύγγραμμα φαίνεται να είναι χρήσιμο από κάθε άποψη για τον Έλληνα μουσικό ή μουσικόφιλο, αλλά και απαραίτητη προσθήκη στη βιβλιοθήκη οποιουδήποτε εκτελεστή φιλοδοξεί να ερμηνεύσει ή διδάξει έργα του Chopin.