Eκλεκτό ακροατήριο απόλαυσε το πλούσιο πρόγραμμα της Φιλαρμόνιας Ορχήστρας Αθηνών / ΦΟΑ υπό τη μπαγκέτα του Βύρωνα Φιδετζή, το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026, στο αμφιθέατρο «Ιωάννης Δεσποτόπουλος» του Ωδείου Αθηνών. Η συναυλία αποτέλεσε μέρος του κύκλου «Συμφωνικές βραδιές».
Tο ρεπερτόριο κάλυψε ρεπερτόριο των κλασικών Joseph Haydn και Wolfgang A. Mozart, δίνοντας τη σκυτάλη στην περίοδο του ρομαντισμού, πρώιμη και ώριμη, με έργα των Felix. Mendelssohn-Bartholdy και Johannes Brahms αντίστοιχα. Το χρονικό εύρος του προγράμματος της βραδιάς ολοκλήρωσε ένα έργο του 21ου αιώνα του Γιώργου Ζερβού.
Η Εισαγωγή Επιστροφή από τα ξένα, op. 89 (1829) του Mendelssohn, η οποία συνετέθη ως ορχηστρικό προοίμιο του ομώνυμου κωμικού Singspiel (είδος όπερας με διαλόγους πρόζας αντί ρετσιτατίβων) σε λιμπρέτο του Karl Klingemann, αποδόθηκε από την ορχήστρα, αν και πρώτο έργο του προγράμματος, με ενάργεια και διαφάνεια.
Ακολούθησαν τα Τρία τραγούδια για σοπράνο και ορχήστρα εγχόρδων σε ποίηση Λένιας Ζαφειροπούλου και Αλεξάνδρας Μουρίκη του Ζερβού, έργο που γράφτηκε την περίοδο 2021-2023. Στοιχεία νέας απλότητας, νεοτονικότητας, και μορφολογικής κυκλικότητας εξέθεσαν όμορφα τη δημιουργική σκέψη του έμπειρου συνθέτη. Εντυπωσιακή ήταν η ορθοφωνία, και η ορθοτονία, της υψιφώνου Φανής Αντωνέλου. Εξέθεσε με σαφήνεια τις φίνες μελωδικές γραμμές του έργου, και ανέδειξε τα έμφορτα νοημάτων ποιητικά κείμενα αυτών. Σημειώνονται οι δημιουργοί των αντίστοιχων ποιημάτων: η λυρική τραγουδίστρια, ποιήτρια και μεταφράστρια Λένια Ζαφειροπούλου (ποιητική συλλογή Αίθουσα των χαμένων βημάτων) και η πανεπιστημιακός και λογοτέχνης Αλεξάνδρα Μουρίκη (ανέκδοτα ποιήματα). Μία ευτυχής σύμπραξη!
Το πρώτο μέρος της συναυλίας έκλεισε με το Κοντσέρτο για βιολί και ορχήστρα αρ. 4 σε Ρε μείζονα, KV 218 του Mozart, με σολίστα τον διακεκριμένο βιολονίστα Κωνσταντίνο Λούστα. Καλοδεχούμενη ήταν η υφολογική συνέπεια της απόδοσης, η καθαρή και ακριβής απόδοση του σολιστικού και του ορχηστρικού μέρους. Ωστόσο, ιδιαίτερα απολαυστική αποδείχθηκε η καντέντσα του πρώτου μέρους (Allegro), την οποία ο σολίστ απέδωσε με σίγουρη δεξιοτεχνία κι εκφραστικότητα.
Στο δεύτερο μέρος, η ορχήστρα και ο μαέστρος της, είχαν την ευκαιρία να αναδείξουν και πάλι τις ίδιες ερμηνευτικές δεξιότητες. Σαφής, σταθερή και υφολογικά ορθή απόδοση της Συμφωνίας αρ. 95 σε ντο ελάσσονα (Hob. I: 95, 1791) του Haydn. Περισσότερο ορμητικές, έμπλεες ρομαντικού πάθους, υπήρξαν οι Παραλλαγές πάνω σε ένα θέμα του Haydn, op. 56a του Brahms.
Αξίζει να σημειωθεί η σταθερή απόδοση της ορχήστρας σε ένα εκτεταμένου χρονικού εύρους πρόγραμμα. Το επίτευγμα αυτό είναι σημαντικό, αν αναλογιστούμε πως πέρα από έργα του ρεπερτορίου (Mozart, Haydn, Brahms), υπήρχαν και “νεοεισερχόμενες” συνθέσεις (Mendelssohn, Ζερβός). Τόλμημα επίσης υπήρξε ο συνδυασμός ενός έργου του 21ου αιώνα, μαζί με ρεπερτόριο κλασικής και ρομαντικής περιόδου, το οποίο ωστόσο υπήρξε επιτυχές. Ο δε συνδυασμός ελληνικών έργων με δυτικό ρεπερτόριο έχει μάλλον καθιερωθεί, πλην εξαιρέσεων, στις ελληνικές ορχήστρες· αντιστοιχίες εντοπίζονται σε αυτή την κατεύθυνση και σε ευρωπαϊκές χώρες η έντεχνη μουσική παραγωγή των οποίων δεν ανήκει στον πυρήνα του ρεπερτορίου της έντεχνης δυτικής μουσικής. Αξίζει να σημειωθεί επίσης πως η σύνθεση της ορχήστρας δεν είναι σταθερή, αλλά κυλιόμενη, ως το συνήθως συμβαίνον, με πολλούς νέους επίσης μουσικούς να συμμετάσχουν. Το χαρακτηριστικό αυτό υπογραμμίζει την επιτυχία της φροντισμένης ποιότητας του μουσικού αποτελέσματος. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί το καλογραμμένο και τεκμηριωμένο δωρεάν πρόγραμμα της συναυλίας.
Μαγδαληνή Καλοπανά, Δρ.
Μουσικολόγος
