Η Veneranda Biblioteca Ambrosiana παρουσιάζει την έκθεση “Natura Morta” Jago e Caravaggio, στην οποία εκτίθεται το νέο αδημοσίευτο έργο του Jago, που φέρει τον ομώνυμο τίτλο και αποτελεί το κεντρικό έκθεμα.
Ο Jago συνδιαλέγεται με το παρελθόν και πιο συγκεκριμένα με το πιο εμβληματικό έργο της μόνιμης συλλογής του μουσείου, “Canestra di frutta”, του Caravaggio, σπάζοντας και μεταμορφώνοντας με αυτόν τον τρόπο, την παράδοση που ήθελε τα καλάθια των καλλιτεχνών να είναι γεμάτα με τα αγαθά που παράγει η φύση και αποτελούν για τον άνθρωπο πηγή ζωής. Στο δικό του καλάθι τα αγαθά έχουν αντικατασταθεί από όπλα και σφαίρες, παράγωγα του ανθρώπου, που ο μοναδικός λόγος κατασκευής τους είναι να αφαιρούν ζωές.
Ο Jago για τη δημιουργία του έργου του χρησιμοποίησε σαν πρώτη ύλη το μάρμαρο, ένα ευγενές υλικό, το οποίο έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη μορφή που έχει πάρει. Η ¨Νεκρή φύση¨ του καλλιτέχνη συμβολίζει μια «φύση» μολυσμένη από βία και καταστροφή. Στον πίνακα του Caravaggio, η απεικόνιση των ώριμων φρούτων, αποτελεί μια μεταφορά για το πέρασμα του χρόνου και την παροδικότητα της ζωής. Το βασικό ερώτημα που απορρέει από τον διάλογο μεταξύ των δυο έργων, είναι τι απομένει από τη ζωή όταν η ανθρωπότητα καταναλώνει το περιεχόμενο των δυο καλαθιών.
Η κατανάλωση των ώριμων φρούτων είναι απόδειξη της γενναιοδωρίας της φύσης απέναντι στον άνθρωπο, καθώς η βρώση τους είναι συνυφασμένη με τον κορεσμό και την τέρψη που αυτά προκαλούν. Αυτά τα «νεκρά» παράγωγα της φύσης χαρίζουν ζωή στα έμβια όντα. Από την άλλη πλευρά τα ψυχρά αντικείμενα στο καλάθι του Jago, σκορπίζουν το θάνατο και σκοτώνουν ότι όμορφο δημιουργεί η φύση. Καμία άλλη ιδιότητα δεν μπορεί να αποδοθεί σε αυτά τα αντικείμενα μαζικής παραγωγής, πέρα από τον καταστροφικό τους χαρακτήρα. Άψυχα αντικείμενα των οποίων η παρουσία είναι τρομακτικά ισχυρή και αληθινή.
Από τη συνομιλία των δυο αυτών έργων αντιλαμβανόμαστε την κοσμοθεωρία της κάθε εποχής. Οι καλλιτέχνες του 17ου αιώνα εμπνέονταν από τα ιδανικά της εποχής τους και απεικόνιζαν στα έργα τους ότι ήταν σημαντικό και είχε αξία για τον άνθρωπο τότε. Ότι εμπεριείχε μια Cornucopia, συνδυασμένη κάποιες φορές με πολύτιμους λίθους ή κοσμήματα, ήταν το περιεχόμενο της αναπαράστασης σε κάποια από τα ζωγραφικά έργα. Τώρα το Κέρας της Αμάλθειας περιέχει μόνο θάνατο σε αφθονία. Όπλα, σφαίρες και χρήματα, είναι τα νέα ιδανικά, στα οποία οι άνθρωποι αφιερώνουν τη ζωή τους προκειμένου να τα κατακτήσουν, με όποιο κόστος και τίμημα.
Στεκόμαστε μπροστά σε μια «νεκρή φύση» του Caravaggio και θαυμάζουμε την τεχνοτροπία και τη φόρμα των έργων του. Κανείς δεν ασχολείται με το περιεχόμενο, με την ουσία που απεικονίζεται, δεν μας «αφορά», έχουμε φρούτα και υλικά αγαθά σε αφθονία. Τα θεωρούμε δεδομένα καθώς έχουμε πρόσβαση σε οτιδήποτε θελήσουμε. Έχουμε ικανοποιήσει όλες τις βιολογικές ανάγκες μας, οπότε πρέπει να δημιουργούμε συνεχώς καινούργιες για να έχουμε έναν «σκοπό». Τι γίνεται όμως όταν βρισκόμαστε πλέον σε ένα σημείο όπου το ανικανοποίητο δεσπόζει; Τότε δυστυχώς, ο άνθρωπος «απελευθερώνει» το βουλησιαρχικό του ένστικτο και ξεχνώντας την ηθική, ξαναγίνεται θηρίο, άγριος και κατασπαράζει, κατασπαράζει χωρίς όρια και φραγμούς και στρέφεται εναντίον του ίδιου του είδους του. Κάποτε η χρήση των αυτοσχέδιων όπλων δικαιολογούνταν, καθώς χρησίμευαν στον άνθρωπο για να τραφεί ή για να προστατευθεί από τα «άγρια» ζώα. Πλέον όμως απέχουμε πολύ από αυτό, καθώς τα «άγρια ζώα» είμαστε εμείς οι ίδιοι. Τα σύγχρονα όπλα είναι πολεμικά αντικείμενα και η ευρεία χρήση τους αποδεικνύει ότι είμαστε σε έναν συνεχή πόλεμο. Πόλεμο μεταξύ κρατών, πόλεμο μεταξύ αλλόθρησκων, πόλεμο ιδεολογικό, αλλά το πιο τρομακτικό είναι ότι είμαστε σε έναν πόλεμο «μεταξύ μας».
Πως και γιατί φτάσαμε ως εδώ, είναι ίσως το πιο σοβαρό ερώτημα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ανθρωπότητα έχει χάσει το βασικότερο στοιχείο που την χαρακτηρίζει. Έχει χάσει την ανθρωπινότητα της. Αυτοί και πολλοί ακόμη, είναι κάποιοι από τους βασικούς προβληματισμούς που απορρέουν από το έργο του Jago. Τα γλυπτά του είναι «κοινωνικά σχόλια». Χρησιμοποιεί το μάρμαρο, προκειμένου να «μιλήσει» για τα θεμελιώδη θέματα της συγχρονίας του.
Ο Jago, είναι Ιταλός γλύπτης και άξιος συνεχιστής της παράδοσης που θέλει τους Ιταλούς γλύπτες να είναι οι πιο δεξιοτέχνες στο είδος τους. Γεννήθηκε στο Φροζινόνε το 1987 και φοίτησε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών (2010). Η καλλιτεχνική του έρευνα βασίζεται σε παραδοσιακές τεχνικές και στη χρήση του μαρμάρου, δημιουργώντας όμως έργα προσαρμοσμένα στις απαιτήσεις της εποχής μας. Έργα του εκτίθενται στο Jago Museum στη Νάπολη (Church of Sant’Aspreno ai Crociferi, Naples).
Ταυτότητα της έκθεσης:
“Natura Morta” Jago e Caravaggio
Caravaggio, “Canestra di frutta”, 1618
Jago, “Natura Morta”, 2025
Veneranda Biblioteca Ambrosiana, Piazza Pio XI, 2 Milan, Italy
08/05/2025-04/11/2025
