• Email newsletter

  • Ανακοινώσεις

  • ΚΑΤΑΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΤΡΙΣΤΑΝΟΣ ΚΑΙ ΙΖΟΛΔΗ ΣΕ ΝΕΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤ
    … για τα 50 χρόνια του νέου Θεάτρου

    ΚΑΤΑΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΤΡΙΣΤΑΝΟΣ ΚΑΙ ΙΖΟΛΔΗ ΣΕ ΝΕΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤ</br><h7>… για τα 50 χρόνια του νέου Θεάτρου</h7>

    Όσοι, έστω και σποραδικά, έχουμε την  ευκαιρία της παρακολούθησης παραστάσεων σε εξέχοντα λυρικά θέατρα του εξωτερικού συνήθως παρασυρόμεθα και στην αγορά της εμπορικής κυκλοφορίας της παραγωγής, εφόσον φυσικά αυτή καθίσταται διαθέσιμη. Είναι η ανάγκη να συντηρήσει ο μάρτυρας την εμπειρική βίωση του καλλιτεχνικού γεγονότος,  δια της φυσικής παρουσίας του σε ένα συγκεκριμένο ιστορικό χωρόχρονο, ανάγκη που αναπόδραστα συναρτάται και με την προσωπική νοσταλγία για το ανεπίστρεπτο

  • Ετικέτες

  • Archives

    • 2017 (134)
    • 2016 (148)
    • 2015 (131)
    • 2014 (170)
    • 2013 (137)
    • 2012 (70)
    • 2011 (1)
    • 2009 (1)
  • Σύνδεσμοι

Farewell, Sir Neville!

του Κυριάκου Π. Λουκάκου

 

Με σχέδια της Έλλης Σολωμονίδου – Μπαλάνου[1]

 neville-marriner-by-elli-solomonithou-balanou

nevillle-marriner-young-2Για αρκετούς, παλαιότερους, που συγκροτήσαμε και συντηρούμε συλλογές, ο Άγγλος αρχιμουσικός Sir Neville Marriner (15.04.1924 – 2.10.2016) ήταν, αναπαράγοντας τα λόγια του πρώτου φίλου που μοιραστήκαμε  την είδηση του θανάτου του, «ένας μαέστρος της δισκοθήκης μας», μορφή οικεία, αν και σπανίως εικονιζόμενη στα εξώφυλλα των εκατοντάδων κυκλοφοριών που κόσμησαν την καλλιτεχνική διαδρομή του. Ίσως, λοιπόν,  ακόμη και για εμάς, να χρειαζόταν το αδυσώπητο άγγελμα του τέλους, προκειμένου να συνειδητοποιήσουμε το πραγματικό μέγεθος αυτού του διακριτικού ανθρώπου, που μολαταύτα, χωρίς ίχνος υπερβολής,  σημάδεψε  τη μουσική ζωή του 20ου αιώνα όσο λίγοι σύγχρονοί του. Ε ναι, λοιπόν, σε εποχή λατρείας μεγεθών και ποσοτήτων, ο Μάρρινερ, με 600 περίπου ηχογραφήσεις πλέον των 2000 έργων, υπολείπεται,  κατά πάσα πιθανότητα,  μόνον έναντι του Χέρμπερτ Φον Κάραγιαν σε αριθμητικές επιδόσεις, παραμένοντας όμως στον αντίποδα της προσωποκεντρικής αποθέωσης του Ελληνικής καταγωγής Αυστριακού. Χωρίς μάλιστα να διεκδικεί δάφνες στο «ενδιάμεσο» ρεπερτόριο μεταξύ ελαφράς και λόγιας μουσικής, ο γιος του ξυλουργού που τον δίδαξε πιάνο και βιολί, με 6,5 εκατομμύρια αντίτυπα,  πιστώνεται ρεκόρ πωλήσεων για ένα από τα πλέον δημοφιλή μουσικά υποστρώματα κινηματογραφικής ταινίας, του βραβευμένου με Όσκαρ στα 1984 «Αμαντέους» του Μίλος Φόρμαν!

File photo dated 15/03/16 of Sir Neville Marriner being made a Companion of Honour by the Duke of Cambridge at Buckingham Palace, as the renowned musician and founder of the Academy of St Martin in the Fields orchestra has died aged 92. PRESS ASSOCIATION Photo. Issue date: Sunday October 2, 2016. See PA story DEATH Marriner. Photo credit should read: Anthony Devlin/PA Wire

File photo dated 15/03/16 of Sir Neville Marriner being made a Companion of Honour by the Duke of Cambridge at Buckingham Palace, as the renowned musician and founder of the Academy of St Martin in the Fields orchestra has died aged 92. PRESS ASSOCIATION Photo. Issue date: Sunday October 2, 2016. See PA story DEATH Marriner. Photo credit should read: Anthony Devlin/PA Wire

Ίσως αυτό το επίτευγμα, «κερασάκι» σε ένα όρος προηγουμένων, να οδήγησε, αφεύκτως πλέον, στην απονομή τίτλου ευγενείας από την βασίλισσα Ελισάβετ στα 1985, διάκριση που δεν εμπόδισε τον Σερ Νέβιλ να χρησθεί, μόλις πέρυσι, από τον Δούκα του Καίμπριτζ, μέλος του Τάγματος των Κυρίων της Τιμής της Αυτής Μεγαλειότητος, παράλληλα με ύψιστες διακρίσεις από τη Γαλλία και την Αυστρία. Οι αναφορές αυτές, παρά τον κίνδυνο να συσκοτίσουν προς στιγμήν την πανθομολογούμενη ταπεινότητα και ευγένεια του ανθρώπου και του μουσικού,  δικαιώνουν αναδρομικά και τη διορατικότητα του Χρήστου Λαμπράκη, που, ως πρόεδρος του Συλλόγου «Φίλων της Μουσικής», κατόρθωσε να επιστρατεύσει τον Μάρρινερ ως καλλιτεχνικό διευθυντή της «Καμεράτα – Ορχήστρας Φίλων της Μουσικής», με λιγοστές ίσως, λόγω υποχρεώσεων και ηλικίας, αλλά εντελώς ιδιαίτερου επιπέδου αθηναϊκές εμφανίσεις υπό την απέριττης φυσικότητας διεύθυνσή του.

Με την απώλεια του 92ετούς Μάρρινερ, που έσβησε ήσυχα στον ύπνο του ξημερώματα Κυριακής 2 Οκτωβρίου, έφυγε από τη ζωή ο τελευταίος μέχρι τέλους εν ενεργεία αρχιμουσικός (η τελευταία του εμφάνιση ήταν μόλις την αμέσως προηγούμενη Πέμπτη στην Πάδοβα της Ιταλίας) που είχε παίξει, ως βιολονίστας, για μαέστρους όπως ο Σερ Χένρυ Γουντ, ο Τοσκανίνι, ο Φουρτβαίγκλερ, ο Γιόζεφ Κριπς και ο Πιέρ Μοντέ, ο οποίος και τον έσπρωξε τελικά στη διεύθυνση της Ορχήστρας. Με σπουδές στο βιολί εντεύθεν και εκείθεν της Μάγχης (μαθητής στο Παρίσι ενός René Benedetti!), ο Μάρρινερ είχε ήδη βιώσει το αβυσσαλέο επίπεδο απειθαρχίας σε λονδρέζικες ορχήστρες, όταν βρέθηκε ως τραυματίας πολέμου στο διπλανό κρεβάτι του πρωτοπόρου τσεμπαλίστα  Thurston Dart, με τον οποίο συνέπραξε εν συνεχεία, ατομικά και σε μικρά σύνολα δωματίου, προτού αναλάβει την πρωτοβουλία σχηματισμού μιας ορχήστρας δωματίου που οι μουσικοί της θα έπρεπε να πληρούν 3 προϋποθέσεις,  να μπορούν να παίξουν, να αφομοιωθούν υφολογικά και να ενταχθούν συμβιωτικά σε αυτήν. Έτσι, στα 1959, γεννήθηκε η Ακαδημία του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών, όπως ήταν το όνομα της εκκλησίας, στην πλατεία Τραφάλγκαρ, όπου εγκαινίασαν τις εμφανίσεις τους. Η φρεσκάδα και η ποιότητα των ερμηνειών οδήγησε στην άμεση συμβατική τους δέσμευση από τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας L’ Oiseau  Lyre, σηματοδοτώντας παγκόσμια πορεία θριάμβου που όχι μόνον ανόρθωσε συνολικά την ποιότητα της μουσικής ζωής του Λονδίνου αλλά και καθόρισε εν πολλοίς το υφολογικό πλαίσιο στην ερμηνευτική διαχείριση ιδιαίτερα του κλασικού ρεπερτορίου από ορχήστρες σύγχρονων οργάνων, μέχρι του σημείου ο Μάρρινερ να κληθεί να «υπενθυμίσει» ακόμη και στη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιέννης πώς αποδίδεται η μουσική του Μότσαρτ!

nevillle-marrinerΒαλλόμενος συχνά από την τάση της «αυθεντικής» εκτέλεσης της λεγόμενης «αρχαίας» μουσικής, όπως από τον τσεμπαλίστα του Christopher Hogwood, που «αποστάτησε» γράφοντας εν συνεχεία τη δική του ιστορία επικεφαλής της Academy of Ancient Music, ο Μάρρινερ επέλεξε την συνδυαστική απόλαυση των σύγχρονων οργάνων με την ιστορικά ευαίσθητη πρακτική και χαιρόταν τον «μεγάλο» αλλά επ’ ουδενί λόγω ογκώδη ήχο πάμπολλων συμφωνικών σχηματισμών που οδήγησε ανά την υφήλιο. Με νωπή την απώλεια των Χόγκγουντ και Χαρνονκούρ της «κλάσης» του, οι συναυλίες και ο «Μαγικός Αυλός» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών υπό τη μπαγκέτα του Μάρρινερ παραμένουν στη θύμηση με τα ευκίνητα τέμπι και τις βελούδινες σονοριτέ,  χωρίς όμως παραπομπή στο πρόσωπο του ιδίου, πραγματική επιτομή του παροιμιώδους βρετανικού understatement που ισοβίως ενσάρκωσε. Η αχανής δισκογραφία του, ιδίως με την δική του ASMF για την Argo (Decca 0289 478 6883 5,  28 CDs), θα εξακολουθήσει να φωτίζει με μετριοπάθεια, θέρμη και φωτεινότητα ένα διευρυμένο πυρήνα κεντρικού και ημικεντρικού ρεπερτορίου…

Αναδημοσίευση από ΑΥΓΗ της Κυριακής 09.10.2016

[1] Τα σχέδια της κας Έλλης Σολομωνίδου – Μπαλάνου φιλοτεχνούνται ή παραχωρούνται ειδικά για το ηλεκτρονικό περιοδικό www.critics-point.gr  και προστατεύονται από τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή ή χρήση τους χωρίς την άδεια της καλλιτέχνιδος.

 

About Κυριάκος Π. Λουκάκος

Ο Κυριάκος Λουκάκος είναι δικηγόρος - διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας, ειδικός επιστήμων στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής του «Συνηγόρου του Πολίτη» και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Υπήρξε συνεργάτης του Γ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στην παραγωγή και παρουσίαση εκπομπών όπερας (1994 – 2010), είναι ο κριτικός μουσικής της εφημερίδας ΑΥΓΗ, καθώς και τακτικό μέλος του Σωματείου «Υποτροφίες Μαρία Κάλλας», του Ωδείου Αθηνών, της «Κίνησης πολιτών για μιαν Ανοιχτή Κοινωνία» και της Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών & Μουσικών Κριτικών, στην προεδρία του διοικητικού συμβουλίου της οποίας εκλέγεται από του έτους 2005.