• Email newsletter

  • Ανακοινώσεις

  • «Με το ίδιο μέτρο»

    «Με το ίδιο μέτρο»

    Βαθμολογία: 8/10 Το «Με το ίδιο μέτρο/Measure for Measure» του Σαίξπηρ παρουσιάζει η θεατρική ομάδα C.for Circus κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 22:00 στο «Από Μηχανής» Θέατρο

  • Ετικέτες

  • Archives

    • 2017 (134)
    • 2016 (148)
    • 2015 (131)
    • 2014 (170)
    • 2013 (137)
    • 2012 (70)
    • 2011 (1)
    • 2009 (1)
  • Σύνδεσμοι

Τεμιρκανωφ και Αγία Πετρούπολη στην Αθήνα (2)

Συνεχίζοντας την επισκόπηση των 3 συναυλιών της Φιλαρμονικής της Αγίας Πετρούπολης στην Αθήνα, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πρωτίστως την σχεδόν αταβιστική εγκυρότητα των αποδόσεων ρωσικών έργων από τους μουσικούς της ιστορικής ορχήστρας και τον αναπόσπαστα συνδεδεμένο μαζί τους Γιούρι Τεμιρκάνωφ. Το σχόλιο καταλαμβάνει οπωσδήποτε την καταληκτική της πρώτης συναυλίας(22/11/12) 10η συμφωνία του Ντμίτρι Σοστακόβιτς (1906 – 1975). Πρόκειται για ισχυρό έργο που ο Σοστακόβιτς παρουσίασε στον ανακουφιστικό απόηχο του θανάτου του Ιωσήφ Στάλιν, ο οποίος και προσωπογραφείται στο σύντομο «allegro», και της ερωτικής ευαισθητοποίησής του για τη νεαρή Ελμίρα Ναζίροβα, που διαποτίζει κρυπτογραφημένη το «allegretto». Εκκινώντας από την σύμπτωση της μέρας γραφής αυτού του κειμένου με την 25η επέτειο από τον θάνατο του πρώτου διδάξαντος Γεβγκένι Μραβίνσκι (19/1/1988), είναι αδύνατον να αποσυνδέσουμε την αξιολόγηση της ανάγνωσης του Τεμιρκάνωφ από το γεγονός ότι ο ίδιος περίκλειστος σχηματισμός ήταν εκείνος που επωμίσθηκε, 60 περίπου χρόνια πριν,  την πρεμιέρα της Συμφωνίας (Λένινγκραντ 17.12.1953). Με τα νάματα του σιδηρού Μραβίνσκι αναβαπτισμένα στην εξανθρωπισμένη διεύθυνση του νεώτερού του, τα επεισόδια αυτής της εν πολλοίς αυτοβιογραφικής συμφωνικής αφήγησης αναπτύχθηκαν με αρχετυπική ένταση και πεποίθηση, σε μια παροιμιώδη σύνθεση ποιοτήτων που κυριολεκτικά αψηφά την κριτική αποτίμηση.

Η σκιά του Στάλιν υπήρξε καθοριστική και για τον Σεργκέι Προκόφιεφ (1881 – 1953), η δε σύμπτωση της ημέρας θανάτου αμφοτέρων (5 Μαρτίου) αποτελεί ιστορικό σαρκασμό που υπερβαίνει τους πιανιστικούς εκείνους του συνθέτη. Με την δημοφιλέστερη 1η από τις 7 συμφωνίες του εγκαινιάσθηκε η 2η συναυλία της Φιλαρμονικής (23/11/12). Θαυμάσαμε και εδώ αφ’ ενός την στατική επάρκεια μιας ερμηνείας που τίμησε τον γαλλόφωνο παράτιτλο της Συμφωνίας (Symphonie Classique), αίφνης μέσα από λεπτομέρειες όπως ο υπέρκομψος διάλογος των πνευστών με τα πιτσικάτι των εγχόρδων, συνεκδοχική επισήμανση της εν γένει μπαλετικής ευγένειας και πειθαρχίας που ενέπνευσε ο αρχιμουσικός μέσα από την κινησιολογικά λιτή κυριαρχία του στις δυναμικές και αγωγικές διακυμάνσεις.

Κεφάλαιο αναφοράς στη συναυλία αυτή υπήρξε η σύμπραξη της Ορχήστρας με την ελάχιστα οικεία τέχνη της Γεωργιανής πιανίστριας Elisso Virsaladze  σε ένα από τα πλέον απατηλά κοντσέρτα του κεντρικού ρεπερτορίου, το μοναδικό, σε λα ελάσσονα (1841 – 1845), του Ρόμπερτ Σούμαν (1810 – 1856). Θυγατέρα και εγγονή διακεκριμένων φυσικών, η Βιρσαλάτζε υπήρξε μαθήτρια του Γιάκοβ Ζακ και του Χάινριχ Νώυχάουζ στο Ωδείο της Μόσχας, όπου και η ίδια διδάσκει από το 1967, με μαθητές, μεταξύ πολλών άλλων, προσωπικότητες της νεώτερης γενιάς του πιάνου, όπως ο Μπόρις Μπερεζόφσκυ και ο  Αλεξέι Βολόντιν. Δεν είναι ασφαλώς τυχαίο ότι απέσπασε, μεταξύ πολλών άλλων, το Α’ Βραβείο στον Διαγωνισμό «Ρόμπερτ Σούμαν» του Τσβίκαου, στα 1966. «Η Ελισσό είναι μια αλησμόνητη ερμηνεύτρια του Σούμαν, μια καλλιτέχνις μεγάλου διαμετρήματος, ίσως η σπουδαιότερη πιανίστρια στην εποχή μας. Είναι μια σοβαρή, βαθιά ειλικρινής και ανεπιτήδευτη μουσικός», σύμφωνα με τον μυθικό ομότεχνό της Σβιατοσλάβ Ρίχτερ. Η Κλάρα Βικ, εξάλλου, σύζυγος του Σούμαν, dedicatrice και πρώτη ερμηνεύτρια  του Κοντσέρτου, είχε εκθειάσει τον ισότιμο διάλογο του πληκτροφόρου με την ορχήστρα και είναι ακριβώς το στοιχείο που απολαύσαμε σε αυτήν την υψηλής ευαισθησίας ανάγνωση. Μια διαδρομή της σύνθεσης με κρυστάλλινο δακτυλισμό απολλώνιου μέτρου και αγωγική ευκαμψία από τον υποστηρικτικό Τεμιρκάνωφ, δεινό χειριστή των μεταπτώσεων του ρυθμικού παλμού. Ήταν μια εκτέλεση γεμάτη εύλογες εναλλαγές, με τρωτή εσωτερικότητα και μακάριο ρομαντικό δυναμισμό, ένα πιανιστικά αλλά και ευρύτερα συνεργατικό αραβούργημα αποχρώσεων και διακριτικού λυρικού πάθους, που δικαίωνε όσο λίγες φορές αυτή την «Σταχτοπούτα» της σχετικής εργογραφίας.

Στον απόηχο των ανωτέρω επισημάνσεων, η «Αγγλική» συμφωνία, η κατακληκτική 8η (1890) του Αντονίν Ντβόρζακ (1841 – 1904), παρά την εσωτερική πνοή του ορχηστρικού διαλόγου και τον φωτισμό λεπτομερειών, μας άφησε με επίγευση υπερβολικής στιβαρότητας για τα δεδομένα της -ή τα δεδομένα του κεντροευρωπαϊκού εθισμού μας σε έναν αντίστοιχης απόχρωσης «σλαβικό» λυρισμό…

Εφ. Η Αυγή
Κυ, 27 Ιαν 2013

About Κυριάκος Π. Λουκάκος

Ο Κυριάκος Λουκάκος είναι δικηγόρος - διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας, ειδικός επιστήμων στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής του «Συνηγόρου του Πολίτη» και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Υπήρξε συνεργάτης του Γ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στην παραγωγή και παρουσίαση εκπομπών όπερας (1994 – 2010), είναι ο κριτικός μουσικής της εφημερίδας ΑΥΓΗ, καθώς και τακτικό μέλος του Σωματείου «Υποτροφίες Μαρία Κάλλας», του Ωδείου Αθηνών, της «Κίνησης πολιτών για μιαν Ανοιχτή Κοινωνία» και της Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών & Μουσικών Κριτικών, στην προεδρία του διοικητικού συμβουλίου της οποίας εκλέγεται από του έτους 2005.