• Email newsletter

  • Ανακοινώσεις

  • Νέα δισκογραφική κατάθεση της φιλέρευνης Γρηγοριάδου

    Νέα δισκογραφική κατάθεση της φιλέρευνης Γρηγοριάδου

    Ακούσαμε για πρώτη φορά το όνομα της Σμαρώς Γρηγοριάδου πριν από αρκετά χρόνια, όταν μας το είχε αναφέρει ο διαπρεπής πιανίστας, αρχιμουσικός, Δάσκαλος και ένας από τους Μέντορές της, Γιώργος Χατζηνίκος. Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, αν και κατά πόσο το ενθουσιώδες πνεύμα του μαέστρου επέδρασε στην αγάπη της νεότερης μουσικού για έρευνα, ωστόσο μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε, ότι ακριβώς αυτή η διάθεσή της για ανακάλυψη, χαρακτηρίζει τη μουσική της προσωπικότητα

  • Ετικέτες

  • Archives

    • 2017 (122)
    • 2016 (148)
    • 2015 (131)
    • 2014 (170)
    • 2013 (137)
    • 2012 (70)
    • 2011 (1)
    • 2009 (1)
  • Σύνδεσμοι

ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΜΟΤΣΑΡΤ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΜΕΡΑΤΑ

Το δόγμα ότι η ποιότητα ενός προϊόντος είναι αντίστοιχη της τιμής του δεν ισχύει εδώ και δεκαετίες προκειμένου περί δισκογραφίας της σοβαρής μουσικής. Αν και δώρο της τρυφερής γυμνασιακής μου ηλικίας, συγκρατώ, ωστόσο, τον αντίκτυπο του ήδη τότε  οικονομικής τιμής δίσκου που μου προσπόρισε την πρώτη επαφή με συμφωνίες του Μότσαρτ (αρχές δεκαετίας του 1970). Επρόκειτο για τις υπ’ αρ. 29 και 39 από την Συμφωνική Ορχήστρα της Ραδιοφωνίας του Βερολίνου με αρχιμουσικό τον πρόωρα και τραγικά εκλιπόντα Ferenc Fricsay. Η εταιρεία είχε ήδη μετατάξει την κυκλοφορία στη χαμηλή τιμή ώστε η υψηλή να επιφυλαχθεί σε ζώντες μαέστρους με εμπορική προοπτική. Ωστόσο ο Ούγγρος Φρίτσαϋ αποδείχθηκε ότι ενσάρκωνε μιαν από τις πλέον ανθεκτικές στο χρόνο αντιλήψεις για τον Μότσαρτ, με ήχο ελεγχόμενου όγκου, τέμπι ευκίνητα και ευάερα, έλλειψη ρομαντικών επιχρίσεων, αλλά και ευαισθησία για τη φόρμα έργων με ροκοκό αντίληψη ή προέλευση. Ασφαλώς σε αυτή τη διαπίστωση, και όχι σε κάποιου είδους υποκειμενική νοσταλγία, οφείλεται η εμμονή, μέχρι σήμερα, ακόμη και μετά την μουσικολογική επανάσταση που ακολούθησε,  στην επίκληση του κλασικού μέτρου που εκπροσωπεί ο Φρίτσαϋ, ένας αεί μοντέρνος αρχιμουσικός που στις 9 Αυγούστου 2014 συμπληρώθηκαν (και τιμήθηκαν δεόντως στο Βερολίνο) τα 100 χρόνια από την γέννησή του.

«Οι τελευταίες συμφωνίες του Μότσαρτ», ήγουν οι υπ’ αρ. 40 και 41, ασφαλώς περιλαμβάνονταν στην κατά ταύτα επακριβώς επιτιτλισμένη συναυλία της «Καμεράτα – Ορχήστρας των Φίλων της Μουσικής» της 23ης Νοεμβρίου 2014 στην κατ’ αρχήν ακατάλληλη για παρόμοιες αποστολές (ολιγομελών σχηματισμών οργάνων εποχής) αίθουσα «Χρήστος Δ. Λαμπράκης» (Φίλων της Μουσικής) του Μεγάρου των Αθηνών. Για την πλαισίωσή τους, ωστόσο, και ως εναρκτήριο τόλμημα,  επελέγη όχι η εκ του τέλους 3η και αναμενόμενη 39η , αλλά η προγενέστερή της 36η, αρ. κατ. Köchel 425, με τον παράτιτλο «συμφωνία του Λίντς», προκειμένου να θυμίζει τη στάση του Μότσαρτ στην πόλη αυτή, όπου και έλαβε χώραν η τάχιστη σύνθεσή της,  κατά την επιστροφή της εν τω μεταξύ απορφανισμένης οικογένειάς του από το Ζάλτσμπουργκ στη Βιέννη. Αν η συμφωνία αυτή αποτελεί ερμηνευτική δοκιμασία για τον μαέστρο, τότε η ζωηρή και εύαρθρη ανάγνωσή της από την Καμεράτα υπό τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Γιώργο Πέτρου επιβεβαιώνει τα ουσιαστικά βήματα που έχει πραγματοποιήσει αυτός ο επιτυχής συνδυασμός στην πορεία αφομοίωσης των μυστικών της εκτέλεσης σε αυθεντικά όργανα. Ήταν μια ερμηνεία με αναμενόμενη στην εποχή μας τήρηση επαναλήψεων, με δυναμική μουσική πλοήγηση, τονισμό ουκ ολίγων λεπτομερειών της γραφής και ευτυχή συνήχηση των ομάδων σε ενιαίο σύνολο. Ερμηνεία εποχής, επιπλέον, αλλά χωρίς όξινα ηχοχρώματα οργάνων ή θυσία της  κομψότητας και της αναπνοής στη σμίλευση των φράσεων. Ακόμη και τα φυσικά κόρνα συμμετείχαν με όρους εμβάθυνσης εμπειρίας της χρήσης τους (επιτέλους ας τα ονομάσουν κόρνα οι φιλόλογοι του υποτιτλισμού παραστάσεων της Μετ, αντί των stricto sensu ορθών, αλλά γελοίων πλέον αναφορών σε «κέρατα»…). Πάνω απ’όλα όμως μάς συνεπήρε η αδιάπτωτη συντήρηση του συμφωνικού momentum ακόμη και στη β’ κίνηση της «Linzer», που υπήρξε πραγματικό andante con moto και της οποίας η επίτευξη από αμιγώς ελληνικό συνδυασμό υπερέβαινε τις πλέον τολμηρές προσδοκίες μας.

Η ευχαρίστηση μάς συντρόφευσε και στη συμφωνία σε σολ ελάσσονα (αρ. 40 Κ. 550, παρεμπιπτόντως η φερόμενη στο προγραμματικό δελτάριο ως τονικότητά της «σε σολ ελάσσονα μείζονα» αποτελεί απλώς ακούσιο χιούμορ), με ένα φτεροπόδαρο, γνήσιο, εισαγωγικό molto allegro, επιτέλους χωρίς έλλειμμα κομψότητας και ύφους και με την επανάληψη εξυπακουόμενη, ενώ και το γεμάτο παγίδες andante παρέμεινε ευκίνητο, χωρίς νευρικότητα όμως και με αποκαλυπτικά διάφανο διάλογο ξύλινων και εγχόρδων.

Το δεύτερο μέρος της συναυλίας έστεψε η επιβλητική συμφωνία «του Διός» (αρ. 41, Κ. 551) σε μιαν απόδοση που εξ αρχής επέτυχε χρυσή τομή ανάμεσα στην κλασσική πειθαρχία και το μέγεθος εορταστικής επισημότητας που εγκαθιδρύεται από την τονικότητα της ντο μείζονος. Κρατούμε τη φωτεινή ανάδειξη της εσωτερικής πολυφωνίας του andante cantabile (έξοχη δουλειά στα τσέλα), την ενστικτώδη αίσθηση του ρυθμού για το allegretto, που συνδύασε τις αγροτικές αναφορές του  Ländler με την αυλική χάρη του μενουέτου, και, τέλος, την συναρπαστική, σφριγηλή δόμηση του τελικού fugato της Συμφωνίας, λυτρωτικό επιστέγασμα διονυσιακής κατάφασης στη Μουσική και τη Δημιουργία. Μια σημαντική συναυλία που ευχόμαστε να μεταφερθεί και στη διεθνή δισκογραφία…

Αναδημοσίευση από την ΑΥΓΗ της Κυριακής 22.02.2015

About Κυριάκος Π. Λουκάκος

Ο Κυριάκος Λουκάκος είναι δικηγόρος - διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας, ειδικός επιστήμων στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής του «Συνηγόρου του Πολίτη» και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Υπήρξε συνεργάτης του Γ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στην παραγωγή και παρουσίαση εκπομπών όπερας (1994 – 2010), είναι ο κριτικός μουσικής της εφημερίδας ΑΥΓΗ, καθώς και τακτικό μέλος του Σωματείου «Υποτροφίες Μαρία Κάλλας», του Ωδείου Αθηνών, της «Κίνησης πολιτών για μιαν Ανοιχτή Κοινωνία» και της Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών & Μουσικών Κριτικών, στην προεδρία του διοικητικού συμβουλίου της οποίας εκλέγεται από του έτους 2005.