• Email newsletter

  • Ανακοινώσεις

  • ΜΠΕΤΟΒΕΝ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΡΟΕΔΡΙΑ»

    ΜΠΕΤΟΒΕΝ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΡΟΕΔΡΙΑ»

    Η Ενάτη των λαών και των μηνυμάτων του Κυριάκου Π. Λουκάκου Είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσει ο μέσος φιλόμουσος πώς ένας τόσο δυστυχής και δυσάρεστος άνθρωπος (προ πάντων ως ενοικιαστής

  • Ετικέτες

  • Archives

    • 2017 (111)
    • 2016 (148)
    • 2015 (131)
    • 2014 (170)
    • 2013 (137)
    • 2012 (70)
    • 2011 (1)
    • 2009 (1)
  • Σύνδεσμοι

ΝΤΗΤΡΙΧ ΦΙΣΕΡ – ΝΤΗΣΚΑΟΥ: Αυλαία για τον διανοητή της μουσικής ποίησης

Μια συνοπτική αποτίμηση από τον Κυριάκο Π. Λουκάκο

 

Οι πραγματικά μεγάλοι καλλιτέχνες δημιουργούν την ψευδαίσθηση της παντοτινής παρουσίας τους στους ευγνώμονες αποδέκτες της προσφοράς τους. Ελάχιστοι όμως, ακόμη και μεταξύ τους, πιστώνονται την συνολική επιρροή στα παγκόσμια μουσικά πράγματα για 2 και πλέον γενεές που επέτυχε ο λυρικός βαρύτονος, αρχιμουσικός και συγγραφέας Dietrich FischerDieskau που έσβησε γαλήνια στον ύπνο του, στις 18 του Μάη, στην κωμόπολη Μπεργκ της Άνω Βαυαρίας, λίγο προτού γιορτάσει τα 87α γενέθλιά του. Πολύπλευρος και οικουμενικός, ο Γερμανός καλλιτέχνης ενσάρκωσε υποδειγματικά και με απαράμιλλο ύψος τις αρετές του εθνικού καλλιτεχνικού του αρχέτυπου. Αν οφείλεται προσφυγή σε μυθολογία  γονιδιακού προορισμού, τότε ίσως παρουσιάζει ενδιαφέρον η  καταγωγή της μητρικής του πλευράς από την αριστοκρατική οικογένεια που είχε παραγγείλει στον Γ. Σ. Μπαχ τη σύνθεση της  κωμικής «καντάτας του καφέ», παρεμπιπτόντως μιας από τις 75 που συνολικά ηχογράφησε.  Είναι όμως πιθανότερο ότι η εξ απαλών ονύχων μεγάλη και ευρεία ωριμότητά του οφείλεται στα οικογενειακά νάματα του πατέρα – καθηγητή της κλασικής φιλολογίας και της πιανίστριας μητέρας του σε συνδυασμό με τις σκληρές εμπειρίες του Β’ Μεγάλου Πολέμου. Και, βέβαια, πάνω από όλα στη δική του προσωπική κλήση: «Από τα μικράτα μου με κέρδισε η ποίηση», εξομολογήθηκε ο ίδιος σε συνέντευξή του με την ευκαιρία των 80 του χρόνων. Για να συμπληρώσει: «Παρέμεινα δέσμιος της σαγήνης της σε όλη μου τη ζωή γιατί με έμαθαν να την διαβάζω, γιατί μου έδωσε ευχαρίστηση και επειδή εν τέλει κατόρθωσα να κατανοήσω τί διάβαζα!».

Οι λέξεις αυτές συμπυκνώνουν την ουσία και την ιδιαιτερότητα της τέχνης του, ακόμη και τις αναπόφευκτες κατευθύνσεις και εστιάσεις της, που άνοιξαν νέους δρόμους για πάμπολλους νεώτερους ομότεχνούς του. Καταλείποντας ίσως την πλέον αχανή δισκογραφία λυρικού καλλιτέχνη στην ιστορία, ο Ντήσκάου ενσάρκωσε όσο κανείς μέχρι σήμερα το ιλιγγιώδες corpus  της έντεχνης μελωδίας. Οι υπέρβαροι τόμοι βινυλίου του πλήρους έργου του Φραντς Σούμπερτ (αλλά και των απάντων των Σούμαν, Μπραμς, Βολφ, Μάλερ, …) αποτελούν πυρήνα και συνάμα μικρό μόνο μέρος της ακόρεστης ερευνητικής του όρεξης, που πρακτικά αγκάλιασε 3000 Lieder και κάθε εκπρόσωπο του Είδους, χρονικά από τις απαρχές του μέχρι τη Β’ Σχολή της Βιέννης και γεωγραφικά μέχρι τις υπερβόρειες παρυφές του Νορβηγού Έντβαρντ Γκρηγκ. Σε όλα  η ιδιωματική και αραχνοΰφαντη φωνή του αναδίδει απίστευτη παλέτα χρωμάτων, παγώνοντας το χρόνο με εξαίσιες ημιφωνίες, απηχώντας με ζωηρότητα την εαρινή έξαψη και με εσωτερικότητα την εσπερινή ρέμβη της εξοχής, εκτείνοντας την εκφραστικότητα του ερωτικού -και κάθε άλλου- πόνου σε αφόρητες εντάσεις, εγκαθιδρύοντας από την αρχή μια διήγηση με αιχμηρό διανοητικό ειρμό και ανενδοίαστο εξπρεσιονιστικό βάθος. Το «Χειμωνιάτικο Ταξίδι» του Σούμπερτ αποτελεί πραγματική σπουδή μιας τέχνης εξ αρχής ολοκληρωμένης κι απαράλλαχτης, που όμως εξελίσσεται και αναβαπτίζεται συνεχώς στις πολλές επόμενες δεκαετίες και τις 8 τουλάχιστον αλλεπάλληλες ηχογραφήσεις, αφήνοντας πάντοτε ανοιχτά τα ενδεχόμενα για νέες ανακαλύψεις!

Αυτή την αδιόρατη και τόσο προσωπική ζεύξη του ποιητικού βιώματος με τη διανοητική εγρήγορση, με επιστράτευση ανεξάντλητης κλίμακας αποχρώσεων και δυναμικής στο πλαίσιο μιας ακραίας ταπεινοφροσύνης ενώπιον της ύλης του, αξιοποίησε ο Ντήσκάου και για τους 100 περίπου ρόλους όπερας που ερμήνευσε στη σκηνή ή και αποκλειστικά για το δίσκο. Ακόμη και σε μέρη που η ιδιοποίησή τους συνάντησε επί μέρους επιφυλάξεις, οι οβιδιακές προσαρμογές του στους χαρακτήρες και η τήρηση των υποδείξεων των συνθετών σε σχέση με τη δυναμική αποτελούν κτήμα εσαεί και συνάμα εκπαιδευτική παρακαταθήκη για κάθε επίγονο. Ίσως γιατί, όπως και ο ίδιος δεν έχανε ευκαιρία να επισημαίνει, «η μουσική και η ποίηση έχουν μια κοινή επικράτεια, από την οποία αντλούν έμπνευση και στην οποία λειτουργούν: τη χώρα της ψυχής»…

About Κυριάκος Π. Λουκάκος

Ο Κυριάκος Λουκάκος είναι δικηγόρος - διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας, ειδικός επιστήμων στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής του «Συνηγόρου του Πολίτη» και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Υπήρξε συνεργάτης του Γ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στην παραγωγή και παρουσίαση εκπομπών όπερας (1994 – 2010), είναι ο κριτικός μουσικής της εφημερίδας ΑΥΓΗ, καθώς και τακτικό μέλος του Σωματείου «Υποτροφίες Μαρία Κάλλας», του Ωδείου Αθηνών, της «Κίνησης πολιτών για μιαν Ανοιχτή Κοινωνία» και της Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών & Μουσικών Κριτικών, στην προεδρία του διοικητικού συμβουλίου της οποίας εκλέγεται από του έτους 2005.