• Email newsletter

  • Ανακοινώσεις

  • Γ. Κουρουποῦ: Πυλάδης & Ἰοκάστη: λυρικοὶ Κοχινούρ, ἐναύσματα πυρίνων ἐρωτημάτων.

  • Ετικέτες

  • Archives

    • 2020 (28)
    • 2019 (123)
    • 2018 (117)
    • 2017 (98)
    • 2016 (97)
    • 2015 (78)
    • 2014 (111)
    • 2013 (85)
    • 2012 (37)
  • Σύνδεσμοι

Η Μεγάλη Χίμαιρα

Βαθμολογία: 4/10

Παρέα κατά την στρατιωτική θητεία το 1996 στάθηκε και η ανάγνωση της «Μεγάλης Χίμαιρας» του Μ. Καραγάτση. Δύσκολο εγχείρημα ένα από τα πιο γνωστά και αγαπητά μυθιστορήματα στην Ελλάδα να παρουσιαστεί για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Αθηνών ως θέατρο. Την διασκευή του ποιητή κου. Στρατή Πασχάλη ανέλαβε να σκηνοθετήσει ο εγγονός του συγγραφέα, κ. Δημήτρης Τάρλοου. Ο Μ. Καραγάτσης (1908 − 1960) θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της «Γενιάς του ‘30» [«Ο μεγάλος ύπνος» 1946, «Ο κίτρινος φάκελος» (Α’ και Β’) 1956]. Το πραγματικό του όνομα ήταν Δημήτριος Ροδόπουλος. Τα τρία πρώτα μυθιστορήματά του, «Συνταγματάρχης Λιάπκιν» (1933), «Η Μεγάλη Χίμαιρα» («Χίμαιρα» το 1936, αναθεωρημένο ως «Η Μεγάλη Χίμαιρα» το 1953), «Γιούγκερμαν» (1938), αποτελούν μία τριλογία με τίτλο «Εγκλιματισμός κάτω από τον Φοίβο». Κοινό τους θέμα είναι η αποτυχημένη προσπάθεια τριών ξένων που βρέθηκαν στην Ελλάδα να προσαρμοστούν.

Η Γαλλίδα ηρωίδα της Χίμαιρας «Μαρίνα Μπαρέ» (Αλεξάνδρα Αϊδίνη) προέρχεται από μία ξεπεσμένη αστική οικογένεια. Η «Μαρίνα», παντρεύεται τον Έλληνα εφοπλιστή «Γιάννη Ρεΐζη» (Νίκος Ψαρράς). Ο «Γιάννης» εκπροσωπεί για αυτήν το εξωτικό. Την Ανατολή. Πάει να ζήσει στο πατρικό του στην Ερμούπολη της Σύρου, μαζί με την μητέρα του (Σοφία Σεϊρλή). Μοναδική της παρέα η ντόπια «Λίλη» (Ηλιάνα Μαυρομάτη). Ξεδίνουν σε χορούς, που αποτελούν νυφοπάζαρα. Ερωτεύεται τον κουνιάδο της «Μηνά» (Όμηρος Πουλάκης). Το παιδί («Αννούλα») δεν αργεί να έρθει. Η σπουδαγμένη «Μαρίνα» κρύβει το παρελθόν της.

Ένα παρελθόν που στην παράσταση ο θεατής μαθαίνει με την συνδρομή της τέχνης του κινηματογράφου. Ένα κινηματογραφικό πανί κυριαρχεί στο πίσω μέρος της σκηνής. Το έργο ξεκινά με μία προβολή 15 λεπτών. Το μαυρόασπρο φιλμ σκηνοθέτησε ο κ. Χρήστος Δήμας («Νήσος» 2009, «Ακροβάτες του κήπου» 2001). Η οθόνη στην συνέχεια γίνεται μέρος του σκηνικού, προβάλλοντας κυρίως μαυρόασπρες εικόνες της θάλασσας. Όταν χρειάζεται, η κινηματογραφική προβολή διακόπτει την ζώσα δράση. Έτσι η υπόθεση εξελίσσεται πότε μέσω σινεμά, πότε μέσω θεάτρου. Η εναρκτήρια προβολή έχει και πρωινά και βραδυνά πλάνα, προφανώς από αστοχία του κου. Δήμα. Το πρώτο γύρισμα είναι στα γαλλικά με ελληνικούς υπότιτλους. Όταν η δράση μεταφέρεται στο σανίδι η «Μαρίνα» μιλά ελληνικά με γαλλική προφορά. Όταν η ιστορία επιστρέφει για λίγο ξανά στο πανί, για κάποιο αδιευκρίνιστο λόγο, δεν υπάρχουν οι ελληνικοί υπότιτλοι. Σε απόσπασμα του φιλμ παίζει και ο συνεργάτης του κου. Τάρλοου στον «Αμερικάνικο Βούβαλο» κ. Αλέξανδρος Μυλωνάς.

Είναι ενθαρρυντικό να ανεβαίνουν παραστάσεις με «ελληνικό» θέμα. Είναι απογοητευτικό να επιμένουν οι δημιουργοί όμως σε διασκευές βιβλίων. Δεν μπορούν όλα να γίνουν θέατρο. Ο εγγονός του Καραγάτση κ. Δημήτρης Τάρλοου γοητεύεται από την εποχή του παππού του. Ο ίδιος υποδύεται τον «Καραγάτση», καθήμενος στην πρώτη σειρά των θεατών. Όσο ανέφικτη όμως είναι η ευτυχία για την ηρωίδα της «Χίμαιρας», άλλο τόσο μη θέατρο είναι η ακαδημαϊκή διασκευή του κου. Στρατή Πασχάλη στο καταξιωμένο βιβλίο. Όσο καταστροφικός είναι ο συνεταιρισμός «Μαρίνας»-«Γιάννη», άλλο τόσο βαρετό είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας των κκ. Πασχάλη-Τάρλοου. Νομίζεις ότι παρακολουθείς επεισόδιο από την «Πρόβα Νυφικού» στην νοσταλγική παραγωγή του Αντέννα. Χωρίς όμως την επιτυχία του σίριαλ. Στην τηλεόραση οι σκηνοθέτες έχουν το πλεονέκτημα των πολλών επεισοδίων, στα οποία αναπτύσσουν τα δρώμενα ενός βιβλίου. Σε μία παράσταση, έστω και 2,5 ωρών, δύσκολα μπορείς να συμπεριλάβεις τα γενόμενα του πεζού λόγου. Οι συντελεστές είναι άξιοι. Οι προθέσεις αγνές. Ο στόχος ρομαντικός. Οι διάλογοι όμως δεν συμπυκνώνουν την αφήγηση του Καραγάτση. Είναι άλλο να διαβάζεις για την «Μπαρέ» και άλλο να την βλέπεις να μιλάει επί σκηνής. Χάνεται η μαγεία της ανάγνωσης. Δεν βοηθά και η 150 λεπτών διάρκεια, άνευ διαλείμματος (!) της παράστασης. Λες και ο σκηνοθέτης βάλθηκε να βασανίσει το κοινό. Στην τελική σκηνή, της αυτοκτονίας της ηρωίδας στον γκρεμό, το αποτέλεσμα φλερτάρει με το γκροτέσκο, θυμίζοντας σκηνή των τηλεοπτικών «Εγκλημάτων» (https://www.youtube.com/watch?v=RvKh93KLhLo). Ο κ. Δημήτρης Τάρλοου δεν φτάνει με την «Χίμαιρα» την επιτυχία των – επίσης βασισμένων σε βιβλία – εμφανίσεών του στα «Δάφνις και Χλόη: Ταξίδι αναψυχής» (2006) και «Άντε Γεια» (1991).

Η κα. Αλεξάνδρα Αϊδίνη ως ηθοποιός έχει το σκαρί, για να υποστηρίξει την «Μαρίνα». Ντυμένη τον ρόλο της θυμίζει την Κάτια Δανδουλάκη στους «Πανθέους» και την Αλεξανδριανή Σικελιανού στην «Πρόβα Νυφικού». Μακάρι ερμηνευτικά να θύμιζε και την κα. Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στον «Κίτρινο Φάκελο». Στο τελικό χειροκρότημα έβλεπες στο βλέμμα της όλη την φόρτιση και την συγκίνηση, που της μεταφέρει η δουλειά της. Είναι βελτιωμένη ερμηνευτικά σε σχέση με το φετινό «Κουρδιστό πορτοκάλι». Δεν συγκρίνεται όμως με την παρουσία της στους τηλεοπτικούς «Αληθινούς έρωτες» («Το μπαλκόνι με τα γεράνια»).

Οι υπόλοιποι ηθοποιοί δεν έχουν ρόλους από τους οποίους να μπορούν να πιαστούν και να δημιουργήσουν κάτι. Έτσι πιο πολύ διεκπεραιώνουν, παρά παίζουν. Ο κ. Νίκος Ψαρράς είναι αναγκασμένος να προσαρμόσει την ερμηνεία του σε μία παράσταση, που τα χρόνια για τους ήρωες κυλούν πολύ γρήγορα. Σε ένα σίριαλ ο ρόλος του θα μπορούσε να απλωθεί καλύτερα. Στην παράσταση του κου. Τάρλοου δεν διαφαίνεται ελπίδα ανάλυσης των ρόλων των ηθοποιών. Πλην της «Μαρίνας», όλοι οι άλλοι μπαινοβγαίνουν γρήγορα στη ζωή της, προκειμένου να παρουσιαστούν οι σταθμοί αυτής.

Η εξωτερική γοητεία σώνει τον «Μηνά» του κου. Όμηρου Πουλάκη. Τίποτα περισσότερο για τον ηθοποιό, που συμμετείχε φέτος και στο αμερικάνικο φιλμ «Τα δύο πρόσωπα του Ιανουαρίου». Αν και εξωτικός, ο κ. Πουλάκης ήταν πλήρως ενσωματωμένος στο υπόλοιπο καστ της ταινίας.

Η κα. Αλίκη Αλεξανδράκη ως χήρα «Αννεζιώ» εντυπωσιάζει με την αποτυχία να «πιάσει» τον ρόλο της. Τόσο γνωστή και καταξιωμένη, και μέσα από την τηλεόραση, καταφεύγει σε ψεύτικο παίξιμο. Τόσο τεχνικό, που σε αφήνει παγερά αδιάφορο. Κρίμα. Το ίδιο αμήχανα χειρίζεται τον ρόλο της κακιάς πεθεράς η παλαίμαχη ηθοποιός κα. Σοφία Σεϊρλή. Αλεξανδράκη και Σεϊρλή αξίζουν καλύτερης αντιμετώπισης από τους σκηνοθέτες, καθ’ ότι πεπειραμένες επαγγελματίες. Θα έπρεπε να τους προσφέρονται ρόλοι πρωταγωνιστικοί και όχι ρόλοι «γλάστρας».

Η κα. Ηλιάνα Μαυρομάτη δεν εντυπωσιάζει σαν «Λίλη». Δεν της χαρίζεται όμως και κάποιος ωραίος ρόλος στο κείμενο. Δεν μπορούσε να κάνει περισσότερα πράγματα, αφού η διασκευή αντιμετωπίζει την «Λίλη» σαν καθαρά δορυφορική παρουσία. Είναι άδικο για την κόρη των κκ. Μαυρομάτη-Καφαντάρη, η οποία υποσχέθηκε περισσότερα με την εμφάνισή της πριν μερικά χρόνια στο «La Chunga» του θεάτρου Επί Κολωνώ.

Το σκηνικό της κας. Ελένης Μανωλοπούλου είναι λειτουργικό και προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις του Φεστιβάλ. Το κινηματογραφικό πανί δένει πετυχημένα με το θεατρικό σανίδι. Η ίδια σκηνή μεταμορφώνεται γρήγορα και αθόρυβα σε κατάστρωμα πλοίου, εσωτερικό αρχοντικού, κήπο. Στα κοστούμια υπάρχουν στιγμές λάμψης της κας. Μανωλοπούλου και στιγμές προχειρότητας (κοστούμι «Λίλης»). Η κα. Σεϊρλή με την ξανθιά περούκα θυμίζει την κα. Λίτσα Πατέρα. Η μαύρη τουαλέτα της «Μαρίνας» αναδεικνύεται πάνω στην λεπτή φιγούρα της πρωταγωνίστριας.

 «Η ΜΕΓΑΛΗ ΧΙΜΑΙΡΑ» ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΜΥΡΙΣΤΟΡΗΜΑ του Μ. Καραγάτση από το Θέατρο Πορεία και τον Δημήτρη Τάρλοου.

•ΠΕΙΡΑΙΩΣ 260-ΚΤΗΡΙΟ Η’ (Πειραιώς 260, Ταύρος, τηλ.: 210 9282900). Διάρκεια: 150 λεπτά (…. διάλειμμα).

 

 

About Κωστής Δ. Μπίτσιος

Ο Κωστής Δ. Μπίτσιος είναι δικηγόρος. Σπούδασε Νομικά και Δημοσιογραφία. Είναι τακτικό μέλος της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών. Γράφει για θέατρο, χορό, όπερα και μουσική στο www.critics-point.gr και για κινηματογράφο, τηλεόραση και μουσική στο www.apotis4stis5.com