• Email newsletter

  • Ανακοινώσεις

  • Θεατρικός άθλος

    της Χριστίνας Κόκκοτα θεατρολόγου-μέλους Ε.Ε

  • Ετικέτες

  • Archives

    • 2017 (138)
    • 2016 (148)
    • 2015 (131)
    • 2014 (170)
    • 2013 (137)
    • 2012 (70)
    • 2011 (1)
    • 2009 (1)
  • Σύνδεσμοι

Η ΕΛΣ ΣΤΟ ΦΑΛΗΡΟ – ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΣΕ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ

του Κυριάκου Π. Λουκάκου

 

nea-elsΗ συγκυρία το έφερε, ώστε οι γραμμές αυτές να μορφοποιούνται επί χάρτου σε  κείμενο την επαύριον του θλιμμένου αποχαιρετισμού στο εξ ανάγκης ιστορικό Θέατρο «Ολύμπια» της οδού Ακαδημίας και μόλις 2 ημέρες μετά την επίσκεψή μας στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιώς, που επίσης είχε φιλοξενήσει την Εθνική Λυρική Σκηνή κατά την ανακαίνιση των «Ολυμπίων» τη δεκαετία του 1950. Σαν να μην έφθανε αυτό δε, ακριβώς μία εβδομάδα μετά την παρακολούθηση της τελευταίας παράστασης του «Μάκβεθ» (3/05/2017) στο πλαίσιο του εναρκτήριου κύκλου λειτουργίας της ΕΛΣ στο φαληρικό Κέντρο του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος», μάς δόθηκε συμπτωματικά η ευκαιρία παρακολούθησης μιας ακόμη παραγωγής της συγκεκριμένης όπερας του Τζουζέππε Βέρντι στο Παλαιό Κτήριο του Εθνικού Θεάτρου της Μπρατισλάβα, διευρύνοντας έτι περαιτέρω το περιθώριο σκέψεων και σταθμίσεων. Δεν αποφύγαμε λοιπόν την αναπόληση του χαμένου Δημοτικού Θεάτρου των Αθηνών σε σχέση με τον μέχρι τέλους εξωτερικά και εσωτερικά ακαλαίσθητο χώρο που για πολλές δεκαετίες το υποκατέστησε. Ούτε μάς διέφυγε η παρατήρηση που πανευρωπαϊκά θέλει τα μικρά, ιστορικά λυρικά θέατρα στο κέντρο των πόλεων να μην απαξιώνονται από τη λειτουργία μεγαθηρίων, αφού συνήθως εξακολουθούν να παρέχουν πλαίσιο και ατμόσφαιρα κατάλληλα για το παλαιότερο δραματολόγιο.

Η νέα Λυρική Σκηνή είναι αναμφιβόλως επιβλητική ως κτηριακό σύμπλεγμα, προερχόμενο μάλιστα από την εμπειρία ενός αρχιτέκτονα του οραματικού διαμετρήματος του Renzo Piano. Και φυσικά αποτελεί επίζηλο εμπλουτισμό του δημοτικού πλαισίου της ευρύτερης περιοχής που κατέλαβε. Η θέση της, ωστόσο, μακριά από το ιστορικό κέντρο της πόλης, εμποδίζει το οικοδομικό αυτό κόσμημα να αποβεί εν τέλει εμβληματικό, αφού δεσπόζει σε ένα μείζονα χώρο χωρίς αστικό στίγμα αναφοράς. Προκλητική από την άλλη πλευρά είναι και η συνεχιζόμενη παράβλεψη μιας τεράστιας κατασκευαστικής έλλειψης. Αναφερόμαστε στην -εξ αρχής της ανέγερσής του και συνεχιζόμενη μέχρι σήμερα- απουσία μέριμνας τουλάχιστον για την ευχερή προσβασιμότητά του νέου Θεάτρου, που, στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις, διασφαλίζεται αποκλειστικά με αξιόπιστο και δεδομένης ταχύτητας συγκοινωνιακό μέσο σταθερής τροχιάς, δηλαδή γραμμή «μετρό» και μάλιστα με τον υπόγειο σταθμό αποβίβασης εντός της κτηριακής δομής. Η σημασία αυτής της παραμέτρου φοβούμεθα ότι θα επηρεάσει μεσοπρόθεσμα την ίδια τη βιωσιμότητα λειτουργίας του Θεάτρου στον συγκεκριμένο χώρο, συνεκτιμώντας τη σύνθεση, γήρανση και περιορισμένη ανανέωση του κοινού των «μελομανών», αλλά και την ύπαρξη άλλης,  πλήρως λειτουργικής αίθουσας στον ομφαλό της Πόλης.

nea-els2Όμως και η επιλογή της παραγωγής για την πανηγυρική πρεμιέρα της νέας λυρικής μας στέγης ξενίζει. Και εξηγούμεθα: κάθε παρόμοιο εγχείρημα συνηθίζεται να εγκαινιάζεται με λαμπρότητα, είτε με ένα μεγάλο γκαλά μικτής μουσικής αναφοράς, ώστε να εδραιώνεται η πεποίθηση για ένα φάσμα χρηστικών δυνατοτήτων της νέας αίθουσας, είτε με μία παραγωγή συμβατικής λαμπρότητας και θεαματικού σκηνογραφικού πλούτου, ικανή να διαφημίσει τις τεχνικές δυνατότητες τάχιστης και αθόρυβης αλλαγής των σκηνικών, καθώς και ευχερούς μετακίνησης των μονωδών, χορωδών, χορευτών, κομπάρσων και τεχνικών που θα κληθούν να λειτουργήσουν επί σκηνής και πίσω από αυτήν. Υπό την έννοια αυτή και παρακάμπτοντας προς στιγμήν ενδοιασμούς αισθητικής υφής, συνυφασμένους πάντως με την κοινωνική προέλευση του λυρικού θεάτρου και αντίστοιχες προτιμήσεις του συγκεκριμένου κοινού, διερωτώμεθα πώς τα κατάφεραν οι υπεύθυνοι ώστε τα «θυρανοίξια» να διεκδικήσει παραγωγή, η οποία όχι απλώς δεν προϋπέθετε επανειλημμένες αλλαγές, αλλά δεν  παρείχε ούτε καν μία αλλαγή του σκηνικού! Έστω αυτού του αχαρακτήριστου και δυσάρεστου σκηνικού, με τα διεθνώς τετριμμένα και ανεπιθύμητα στο κοινό κλιμακοστάσια και σωληνώσεις, που δήθεν εισφέρουν στην ερμηνευτική κατανόηση επαρκώς οικείων έργων μέσα από μια τάχατες δημιουργική «αποδόμησή» τους…

Οι παρατηρήσεις αυτές προσλαμβάνουν επιπρόσθετη ένταση εν όψει της εύλογης προσδοκίας για νέα ad hoc παραγωγή ως πρόκληση για τα εγκαίνια ενός παρόμοιου κτηριακού επιτεύγματος. Μιας παραγωγής που να σηματοδοτεί την τομή στη λυρική πραγματικότητα της πρωτεύουσας αλλά και να συνιστά αναδρομικά, σε μακρινές επόμενες δεκαετίες, το ευπρεπές ορόσημο για τις επετείους του μέλλοντος. Και, πάνω απ’ όλα, να αντιπροσωπεύει ένα νέο και σε ορισμένο βαθμό μεγαλεπήβολο ξεκίνημα. Ένα ξεκίνημα με σύμπραξη ελληνικών δυνάμεων αλλά και, κατά το δυνατόν, σε αξιοποιήσιμη συμπαραγωγή με σοβαρά ξένα λυρικά θέατρα. Ακόμη όμως και αν πρακτικοί λόγοι εμπόδιζαν αυτή την εξέλιξη, σε κάθε περίπτωση τα κριτήρια επιλογής από το υπάρχον απόθεμα θα έπρεπε να αποκλείουν ενδεχόμενα όπως αυτό της αναβίωσης που παρακολουθήσαμε…

 

Αναδημοσίευση από ΑΥΓΗ της Κυριακής 28.05.2017

 

About Κυριάκος Π. Λουκάκος

Ο Κυριάκος Λουκάκος είναι δικηγόρος - διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας, ειδικός επιστήμων στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής του «Συνηγόρου του Πολίτη» και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Υπήρξε συνεργάτης του Γ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στην παραγωγή και παρουσίαση εκπομπών όπερας (1994 – 2010), είναι ο κριτικός μουσικής της εφημερίδας ΑΥΓΗ, καθώς και τακτικό μέλος του Σωματείου «Υποτροφίες Μαρία Κάλλας», του Ωδείου Αθηνών, της «Κίνησης πολιτών για μιαν Ανοιχτή Κοινωνία» και της Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών & Μουσικών Κριτικών, στην προεδρία του διοικητικού συμβουλίου της οποίας εκλέγεται από του έτους 2005.