• Email newsletter

  • Ανακοινώσεις

  • Μαγευτική εμπειρία

    Μαγευτική εμπειρία

    Στις 26/1, στην κατάμεστη Αίθουσα Α. Τριάντη (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών), παρακολουθήσαμε τη μαγνητοσκοπημένη μετάδοση της όπερας με τίτλο Το Μαγεμένο Νησί (The Enchanted Island), που είχε δοθεί μερικές μέρες νωρίτερα στην Αμερική (21/1)

  • Ετικέτες

  • Archives

    • 2017 (111)
    • 2016 (148)
    • 2015 (131)
    • 2014 (170)
    • 2013 (137)
    • 2012 (70)
    • 2011 (1)
    • 2009 (1)
  • Σύνδεσμοι

Αδρός Μάλερ από την Πράγα (2)

Κορυφαία στιγμή στο διήμερο Μάλερ (11+12/11/2011), που χάρισε στο κοινό της Αθήνας η Τσέχικη Φιλαρμονική Ορχήστρα υπό τον 75χρονο Eliahu Inbal, υπήρξε η εμφάνιση της -με διαφορά ημερών συνομήλικης του Κρίστοφ Πρεγκαρντιέν- Waltraud Meier  που ερμήνευσε τα 5 τραγούδια σε ποίηση Friedrich Rückert (16/5/1788 – 31/1/1866, συντομίας χάριν «Ρύκερτ Λήντερ») του μεγάλου αυτού αυστροουγγρικής υπηκοότητας συνθέτη. Η τύχη το έχει φέρει ώστε να έχουμε παρακολουθήσει από κοντά σταθμούς της άκρως ενδιαφέρουσας και πολυσχιδούς σταδιοδρομίας της Γερμανίδας Kammersaengerin (γεν. 9/1/1956), που αψήφησε νωρίς τα όρια ανάμεσα στη μεσόφωνο και τη δραματική σοπράνο, αλλά και εκείνα του λυρικού ρεπερτορίου (ας θυμηθούμε, πλάι στο σώμα του γερμανικού δραματολογίου, τη συγκλονιστική Σαντούτσα της, την Έμπολι, τη Διδώ του Μπερλιόζ, εν αναμονή της Σαρλότ στον «Βέρθερο» του Μασσνέ…). Συντηρούμε με συγκίνηση στη μνήμη και την ψυχή τον αντίκτυπο μιας  σαγηνευτικής και φωνητικά ατρόμητης Κούντρυ και μιας περιφρόντιδος νεανικής Μπρανγκαίνε στην Όπερα της Κολωνίας στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Η Μάγιερ, όπως όλοι οι πολύ μεγάλοι, υπήρξε αρχήθεν συγκροτημένο bête
de scène, με συνειδητή ιδιοποίηση του κειμένου και εκστατική θηλυκότητα σε αυτούς τους συχνά κραυγαστικά κακοποιούμενους ρόλους. Και, το καλοκαίρι του 2005, επ’ ευκαιρία παραστάσεων της «Βαλκάνιας» στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου σε σκηνοθεσία Στέφανου Αζαριάδη, είχαμε την ευκαιρία να πιστοποιήσουμε ότι 30 χρόνια σταδιοδρομίας στο βαρύ δραματικό ρεπερτόριο δεν είχαν αφήσει ακουστά ίχνη στην τρωτή και οικονομημένα μελαγχολική  Συγκλίνατε της, που έστεψε –δίπλα στον εξ ίσου ανθεκτικό και ανθρώπινο Ζιγκουράτ του Πλάθιντο Ντομίνγκο- με μιαν αβίαστη και κρεμμύδι άρση στο εξόδιο «υπέρτατο θαύμα» (O hoechstes Wunder) της γ’ πράξης.

7 καλλιτεχνικές περιόδους αργότερα τα «Ρύκερτ Λήντερ» της επιβεβαίωσαν την μαλακή και σαρκώδη ποιότητα του φωνητικού οργάνου, μιαν ανεπίληπτη άρθρωση, ακύμαντη εκφορά της μελωδικής γραμμής και την χαρακτηριστική της ηχοχρωματική θλίψη, που, μαζί με την αριστοκρατική ανθρωπιά των εκφράσεων του πάντοτε όμορφου προσώπου, καθιστούν τόσο αξιομνημόνευτες ενσαρκώσεις, όπως αυτές που προαναφέραμε ή η Λεονώρα στον μπετοβενικό «Φιντέλιο». Ο Μάλερ της Βάλτράουντ Μάγιερ έρχεται κατευθείαν από τη βαγκνερική κληροδοσία, χωρίς φθηνή προσφυγή σε εξπρεσσιονιστικό αυτοοικτιρμό: χαρακτηριστική η περίπτωση του νοσταλγικού «Τα μεσάνυχτα» (Um Mitternacht), όπου η καλλιτέχνις ανέδειξε ως πλέον εκφραστική στιγμή τον βαλκυρικό στίχο «kaempft’ ich die Schlacht» (έδωσα τον αγώνα της μάχης) που συνήθως, σε άλλες έγκυρες αναγνώσεις, περνά ελεγειακά απαρατήρητος. Ένας Μάλερ, λοιπόν, ίσως λιγότερο συγκινητικός σε πρώτο επίπεδο, αλλά περισσότερο προμηθεϊκός απέναντι σε ένα αντίξοο πεπρωμένο. Ακόμη και η συγκρατημένη ανάγνωση του εξίσου βιωματικού «Ich bin der Welt abhanden gekommen» (έχω απομακρυνθεί απ’ τον κόσμο) αφήνει περιθώριο για την αδιόρατη απαντοχή του συμβιβασμού με την αιωνιότητα που μορφοποιείται οριστικά στην 9η συμφωνία. Όλα αυτά σε αγαστή συνεργασία με την άκρως ενδιαφέρουσα ορχηστρική στήριξη (ονειρώδη έγχορδα και ξύλινα) από τον ώριμο «συνοδοιπόρο» Ίνμπαλ που επέτρεψε για χάρη της ένα εξαίσιο πάγωμα του βιωματικού χρόνου. Αξίζει καταληκτικά να σημειωθεί ότι η Μάγιερ αψήφησε την τυπωμένη στο πρόγραμμα σειρά των τραγουδιών, επιλέγοντας να αρχίσει και να ολοκληρώσει με τα λιγότερο γνωστά και φορτισμένα, ίσως και προκειμένου να αφήσει εκκρεμές  το ρητορικό ερώτημα του τελευταίου τίτλου (Liebst du um Schoenheit? –αγαπάς για την ομορφιά;-).

Με την 7η συμφωνία οι μουσικοί από την Τσεχία υπενθύμισαν ότι το έργο είχε διευθύνει ο ίδιος Μάλερ στην Πράγα, και μάλιστα σε πρώτη παγκόσμια παρουσίαση, στις 19 Σεπτεμβρίου του 1908. Έστω και με όρους αλγεινής συνειδητοποίησης που υπαινίσσεται μόνον η 1η συμφωνία, η Φύση (και οι νυχτερινοί ήχοι της)  είναι εντόνως παρούσα και στην 7η. Η παρτιτούρα δικαιώθηκε από τη γεμάτη χαρακτήρα απόδοση της Τσέχικης Φιλαρμονικής, αρκετά μακριά από την καλογυαλισμένη, βορβορώδη γερμανική πατίνα. Ο ήχος της αναδείχθηκε λαμπερός και ζωηρός σε όλες τις ομάδες, ενώ, υπό την αντικειμενική διδασκαλία του Ίνμπαλ, αποφεύχθηκαν υπερβολικές ψυχαναλυτικές διϋλίσεις (έστω κι αν αμφισβητούμε την πραγμάτωση του «αλέγκρο μοντεράτο» στην «Α’ Νυχτερινή Μουσική» και αισθανθήκαμε ελλιπώς «σκιερό» [Schattenhaft] το σκέρτσο). Σε κάθε περίπτωση, έστω και αν δεν άγγιξε αποκαλυπτικά βάθη, μια οπτική σαν του Ίνμπαλ αναδεικνύεται πολύτιμη, ακόμη και ως  συνηγορία στη -δεινώς και ίσως δικαίως αμφισβητούμενη για το συγκεκριμένο έργο-  ακάθεκτη φυσικότητα της συμφωνικής πλοκής του Μάλερ. Δεν είναι λίγο…

ΥΓ. «Αγαπώ την Ελλάδα» ήταν η αυθόρμητη αντίδραση της Βάλτραουντ Μάγιερ όταν την πλησιάσαμε για να την συγχαρούμε. Πόσο ευπρόσδεκτη θα ήταν αλήθεια μια νέα της μετάκληση, τώρα μάλιστα που έχει προσθέσει στο ρεπερτόριό της τα «4 Τελευταία Τραγούδια» του Ρίχαρντ Στράους…

Εφ. Η Αυγή

Κυ, 22 Ιαν 2012

About Κυριάκος Π. Λουκάκος

Ο Κυριάκος Λουκάκος είναι δικηγόρος - διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας, ειδικός επιστήμων στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής του «Συνηγόρου του Πολίτη» και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Υπήρξε συνεργάτης του Γ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στην παραγωγή και παρουσίαση εκπομπών όπερας (1994 – 2010), είναι ο κριτικός μουσικής της εφημερίδας ΑΥΓΗ, καθώς και τακτικό μέλος του Σωματείου «Υποτροφίες Μαρία Κάλλας», του Ωδείου Αθηνών, της «Κίνησης πολιτών για μιαν Ανοιχτή Κοινωνία» και της Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών & Μουσικών Κριτικών, στην προεδρία του διοικητικού συμβουλίου της οποίας εκλέγεται από του έτους 2005.